HMANGAIHNA CHUAN A TUAR HRAM HRAM A…

Hmangaihna-chauhChu thlanmuala thlanlung thar lam ber bulah chuan Rinmawii nen kan ding dun a. Rinmawii chu thla leh  atanga ka nupui ni mai tur a ni. Kum hnih zet kan inngaizawng tawh a. A nun duhawm tak leh a hmel mawi tak chuan ka nun khawhar tak chu a chhun eng thin a ni.

Kan hma thlanah chuan, ” Hetah hian Lalhmingliana chu, hmangaihna hmun ropui zawkah a hmangaih ber lo nghak rih turin a lei taksa chu zalh a ni. Inthen tawh ngailohna hmunah hmangaihnaa chawimawi turin a lo han kal hmasa a, hmangaihte thawhlehniah ropui zawka kaihthawh a ni ang. Khawvar eng mawi takah chuan.” tih hi a inziak a. A kum zat, kum 32 chu a  inziak tel bawk a.

Mizo tlangvalah chuan Lalhmingliana chu a hleitling pawl tak a ni awm e. Nupuite pawh amah duhtu hrim hrim chu nei dawn se, tun lai Solomon-a tih tur a ni hial ang. He tlangval duhawm tak hian chanchin lungchhiat thlak tak a nei a. Chu chanchin chu Rinmawiin Lalrammawia hnen atanga a hriat a ni a. Lalrammawia chu, Lalhmingliana ni fapa a ni.

Lalrammawia te, Rinmawii te nen hian Guwahati University-ah M.A kan zir ho thin a. Lalhmingliana chuan Loyala College-ah a zir thin thung a. Kan M.A. zir lai hian Rammawia kaltlang hian Hmingliana hi kan hmelhriat ve nghe nghe a ni.

Vawikhat inhmuhnaah Hmangaihna a piang: Rinmawii nen chuan, vawikhat inhmuhnaah hmangaihna a piang thei em tih thuah kan inhnial thin a. Lalhmingliana chanchinah hian kan inhnialna chhanna chu a awm.

Lalhmingliana chu St. pauls High School-ah a kal thin a. Tlai khat chu, Kulikawnah a sikul bang kea  a kal laiin,a hma chiaha tlirawl hmeltha zet mai kal hnelh hnleh chu a hmu a. A harha harh ta ngnag chuan tleirawl chu ava be ve mai a. Chu tleirawl chu lalmuanpuii a ni a, amah aia kum khata naupang, kum 14-mi a ni.Synod High School-ah Muanpuii chu a kal ve thung a. Chumi ni chuan, a sikul loa, a nu a damloh avangin.

An vawikhat inhmuhnaah chuam mak tak maiin an inhip tawn ta tlat mai a. Heti ang thute hi ziaht tur a lo awm phah leh ta a ni.

An inngaizawng zui nghal mai bik lo. Khatia an inhmu kha an invei zui dun ta reng a. A nihna takah chuan, an in vei tawn  nasa thin mah mah a ni.

A tawp a tawpah chuan, Lalhmingliana chuan Lehkhathawn a ziak ta nge nge a. Chu lehkhathawnah chaun eng thu nge inziak ang tih chu kan ngaihtuah thiam vek awm e.

Lalmuanpuii chu tleirawl danglam tak mai hi a ni reuh a. Lalhmingliana chu a duh ve a lawm, ‘duh’ tih thuah chuan. Mahse, lehkhathawna thuziakte chu a hmaichhan ngeia sawi tur chuan a phut tlat reuh a. He lai boruak ka hriat hian mak ka ti hle nghe nghr. Tleirawl kum 14 mi lekin heti ang thil a han ngaihtuah hi a awm lo lam lek lekin ka hria a. Tun lai hun chu nise thuhran, a hunlai boruak kha han thlir kirin, a mak reuh viau a ni. A mizia te chu, mize duhawm tak ka tih ang chi a ni reuh lehhnghal. Chu chu tun atanga chhiar letin kum 15 kal ta kha a ni.

Lalhmingliana chuan a ti hreh kher mai, Muanpuii thil phut kher kher chu!Hmun remchang deuh pakhatah hian an thu dun a. Muanpuii chuan Hmingliana chu a en kal mai a. Hmingliana chuan a han sawi ngial dawn a, tawng harsa a ti kher mai. A dang te chu a ro zo vek hian a hria a. A leite chu a dangah a betta mai a maw ni le tih tur a ni a. Heti lai vel boruak hi chu chhiartute chuan kan hre thiam vek awm e.

Muanpuii pawh chu a zak ve hle tho. Hmingliana chuan a sawi zo a, Muanpuii chu a nui a. An infawp ta a. Ngaihzawng an neih hmasak ber tum a ni a, hmingliana’n hmeichhia a fawh hmasak ber tum a ni a, Muanpuii’n mipa a fawh hmasak ber tum a ni bawk.

Tichuan, an inngaizawng chu a ni ta zel a. Chipchiar tak chuan sawi lo mai ila, kan thawnthu tawp lam kai dawn mai tawh zawk ila, a tha awm e.Kan thawnthu lai hawl hi hre duhte kan lo awm mial a nih chuan ni dangah kan la sawi chhunzawm leh dawn nia.

Nimahsela…

Inngaizawngte nunah hian inhmangaih eng ang mah se, ‘Nimahsela’ tih hi a lo thleng fo thin. Hei hi chu kan hre vek awm e.

Hmingliana leh Muanpuii te chuan Matric an pass a. pachhunga College-ah an kal dun leh a. P.U. an zir a. P.U. an pass chuan Hmingliana chuan Scottish Church College, calcutta(tih lai kha chuan Kolkata a la ni lo)-ah a zir chhunzawm aa, B.A. (english) a la a. Muanpuii erawh chuan a kalna ngaiah B.A. chu a chhunzawm thung a. An inngai thei em em , an inhmangaihna te chu nitin mai hian a zual zel ni hian an hre thin.

Krismas a piangin Hmingliana chu  a lo haw chho a. Krismas chu an hmang dun thei thin a, an hlim thin hle. B.A. an zawha inneih mai tum an ni a, B.A. zir chhung lah chu, chuti teh chiama rei a ni lo bawk a.

Hringnunah hian duhthu hi kan sam a. Suangtuahna leh duhthusamin hmalam hun kan thlir thin. Kan hmaah engnge lo thleng dawn tih erawh kan hre hauh lo thung a. Hei hi nun ti duhawmtu tak chu a ni leh lawi si awm e. Kan hmalam hun tur hi lo hre lawk ila, hlimni reng reng hi kan hmu thei angem? Thil a dik thei dawn hauh lo a ni. Kaphleia ngei khan, ” Kan hmalam hun kan hritalawk lohna hi malsawmna ropui tak a ni ” a lo ti hial nghe nghe a  nih kha.

Hmingliana leh Muanpuii te pawh an dinhmun chu, chuti ang tho chu a ni. An hmalam hun an hre lawk hauh lo. An hun lo la awm tur atan chuan duhthu te pawh an sam ve nasa hle.

Kan nun zawng zawng ti danglam thei thil hi, hote pawh a ni ve fo reng a.

Muanpuii chu nula hmeltha tak a ni tawh a. Ngaizawngtu pawh angah hle. Chung zingah chuan, Aizawl mi hausa tak fapa hi a tel ve a. Mi hausa fapaah chuan fel tak a ni a. Tu bu leh pa mahin han hnar phal tur chi hi a ni lo. Chu tlangval chuan, Hmingliana leh Muanpuii inhmangaih dan chu a hre ve vek tho a. Hmingliana chauh a hmangaih avangin Muanpuii chuan, Chu tlangval fel tak mai pawh chu ngaihsak pawh angaihsak lo reng a.

Hmingliana chu, chumi kum krismas chuan eng thil emaw avangin a lo haw thei lo hlauh lehnghal a. Muanpuii chuan Hmingliana chu lehkha a thawn a. Hmingliana chhanna erawh chu a hmu lo thung a. Mak pawh a ti hle nghe nghe  a ni.

Mi titi atangin Hmingliana chuan, Ngaihzawng a nei niin a lo hria a. A awih lo a. HMingliana chu lehkha a thawn leh a, Hmingliana chhanna a hmu leh chuang hauh lo a. A chaw ei pawh a tui lo zo a, a mutte pawh a tui thei tawh lo.

B.A. result a chhuak a, Hmingliana chu a lo haw chho lo a. Loyala College, Madras (Chennai a la ni lo a)-ah M.A a zawm daih nghe nghe a.

Hmingliana chanchin mi ka a tangin a hre ta fo a. Hmingliana hnen atang erawh chuan a hre ngai lo. Chutih lai pawh chuan, mi hausa fapa pawh chuan, a lo zar buai ve chhen a. Muanpuii chuan Hmingliana nghah chu  a bansan a. Chupa chu a pawm a, an innei ta hial nghe nghe a. Muanpuii hi han dem vak theih bik pawh a ni lo, a dinhmun nen a chhut hian a thil tih dan hi awm lo lutuk chu a ni lo.

Hmingliana chuan Loyala College atang chuan M.A a zo a, keini pawh hetih lai hian Loyala College-ah M.A kan zir ve ka tih tawh kha. Mizoramah a lo haw chho a, chanchin a hriat hmasak ber chuan a deng na hle. Muanpuii chuan pasal a nei tawh.

Kar khat hnuah an pahnih chuan an inhmu a, thu tam tak an sawi dun a. An inhmuh loh kraa thu inthup zawng zawng pawh inhrilhfiah an tum a ni mai thei. Muanpuii chuan Hmingliana thu sawi chu a pawm thei ta hauh lo a. Chu chu a awm viau reng a ni. An thil sawi dun tam tak hi chu ka hre vek bik lo, min hrilhtuin min hrilh vek bik si lo a. Hnial te pawh an inhnial hrep a ni awm e.

Hmingliana chuan Muanpuii hnenah chuan, thudik chu a  lo la lang anga, a pasal tih dik loh ngei a ni tih paqwh a la hmu ang tih a sawi a. Chuti ang hunah, ala hmangaih ve a nih phawt chuan a lo nghak vang vang anga, hmangaihna vanga a tuar tur zawng zawng te pawh a lo tuar tang tang dawn a ni tih a sawi tel a. Muanpuii chu a ngawi reng a. Hetih lai hian Muanpuii chu kum 24 a ni a, Lalhmingliana chu kum 25 a ni.

TIN: Pathian hi a tha ngang a ni, mi dikte hi chu  an tawrh reng chu  a phal bik thin lo a nih hi. Thawnthuah te, hringnunah te, thudik hi a lo lang chhuak leh nge nge thin tih chu kan hre tlangpui awm e.

Lalhmingliana leh Muanpuii te an inhmuh atang kum sarih  a liam leh tawh a. Muanpuii leh a pasal chu an la innei reng a. Fa pawh pahnih an nei tawh a. Mi hausa chhung an ni a, an khawsak pawh a nuam viau a. An hlim leh hlim loh erwah kan lo buaipui ve vak hi  a tul ber kher lo mai thei.

Nikhat chu, Muanpuii chuan lehkhathawn indah tha urh mai chu a hmu chhuak a. Hmingliana nena kai thentu thu inthup chu a lo lang chhuak ta vek a. A pasal chu a chhuah chhal a, a pasal chuan sawi tur a nei lo hle. Muanpuii chuan a pasal chu a chhuah san a, a chhuahsan dawn chuan a pasal chuan chhuak lo turin  mittui nen a ngen a, a fate vang tal pawh chuan ngaidam hram turina  ngen lawm lawm a. Muanpuii erawh chu a chhuak lui ta a…

Hei hi kum hnih vel kal ta mai kha a ni a. Mizoramah pawh mobile phone te pawh a awm vek tawh a. Muanpuii chuan Hmingliana thusawi kha a la hre reng a; a la hmangaih a, a lama a la kir leh duh phawt chuan a ni chuan a lo la pawm reng dawn a ni tih kha.

A nihna takah chuan, Muanpuii chu a pasal neih chhung zawng khan a hlim ngai lo. Hmingliana chauh chu a hmangaih si a.

Hmingliana chu a va phone a, engkim a sawi vek a. An hlim dun leh ta hle a. Hmingliana chu lungleiah hna pawimawh tak thawkin a awm a, Muanpuii hnenah chuan a tukah a mah hmu turin Aizawlah a rawn phei dawn tih a hrilh a. Muanpuii chu a phurin a hlim em em a, hetiang reng renga a hlim hi chu, Hmingliana nena an inngaihzawn lai, engmahin a tihbuai hma kha a ni daih tawh awm e.

A tuk khua a lo var a, Muanpuii chuan Hmingliana chu a lo nghakhlel em em tawh a. Hmingliana chu Seling daiah a accident-a, Durtlang damdawiinah a awm a. Chumi ni pawh chu a daih lo mai thei. Chu thu chuan Muanpuii chu a deng na hle.

Durtlangah chuan a han thleng chho nghal thuai a.  Hmingliana chu a lo la thaw hram hram a. Muanpuii a hmuh chuan a thlamuan hmel ta hle a. Muanpuii chu rei pawh a thu hman lo, Hmingliana chu a thi a ni ta mai a. Muanpuii hnenah chuan, ‘Hmun tha zawkah chuan kan hlim ve tawh ang’ tih a sawi a. Hmangaihna hmun ropui zawkah chuan a kal ta a ni.

Muanpuii thinglung natna hi kan hriatthiam pui phak kher lo ang. Khawvel chu a mit hmuh ata tawlh bo ta riai riai hian a hria a. A ri hriatte chu a zawi tial tial hian a hria a. A biangah chuan a mittui a lo luang ngiai ngiai a.

KEINI:

Hmingliana thlan bulah chuan rei tawk fe kan ding a. Tlai ni tla tur chu a eng sut a. Rinmawii biangah chuan a rawn chhun sar sar a. Thlanmual sir atanga thlifim rawn thaw chuan a sam chu a rawn chhem her her a.

November thla chawhnu lam a ni a, khua a vawt tawh hle. A jacket hak chu a kilh pum a. A kut no thep mai chuan ka kut chu a rawn vuan a, ‘i haw tawh ang hmiang’ a ti a. Ka lu ka bu nghat a, ka nui a. Ani pawh chu a nui a. Chu thlan khawhar tak hnungchhawn zawng chuan kawngpui khawhar tak lam panin kan chho dun ta chhat chhat a.

Rinmawii chu ka hmalam huna beiseina min petu a ni a, amahah chuan ka dam chhung nite ka chhiar dawn a ni.

THU HNUHNUNG:

A chunga i thu chhiar zawh tak khi ka thianpa, Lalfakawma min hrilh a ni a.

A thu min hrilh hi Awmte-i hnenah ka sawi chhawng a. A mittui te a lo tla a.

Ka sawi laklawh lai chuan, a lo maimitchhing a.  ‘Awmte, i muthlu elo?’ ka’n tih chuan, a lo hawi a, a mitmeng fiah kak mai chuan  min melh kal mai a. ‘Mutthlu lo e, a ngaihnawm bakah thil sawi hi i thiam em a, ka lo maimitchhing mai mai alawm‘ a ti a. Ka darah chuan a lu a rawn nghat a. ‘Sawi zel rawh‘ a ti a. A chunga i chhiar zawh tak thute khi ka sawi zo ta vek a ni.

Kei ngei pawhin Muani hi ka hmu tawh a. Hmeichhe duhawm tak a ni a. An chanchin ka hriat hian Shakespeare-an ‘Hmangaihna dik tak chu a kawng a tluang purh ngai lo‘ a tihte chu ka hre chhuak a.

An chanchin chipchiar hi chu ka thup a. Mittui ti tla thei tur deuh chin pawh ka kal kan vek a, pangai taka chhiar chhuah theih tur chin zawng ka han ziak chhuak a ni.

Hriatbelh duh kan nei a nihte chuan kan la chhunzawm leh dawn nia.

Published by

admin

Ka hunawlah lehkha ka ziak thin.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *