NANGNI LEMZIAK THIAMTE U, IN CHUNG A PIK E.

 

Mizote hi thil tha leh hlu ngaihsanna chang hre lo, pawn lam lang thei thila buaithin kan ni’, mi thenkhatin an lo tih hi dik viauin ka hre ta. Thawmhnaw lam pang Show room kan neih ngah dan te, an inhralh theih dan te hi mak ka ti. Lehkhabu te chu hralh a har a, Painting te lek phei chu lei chi a ni hian ka hre lo hrim hrimin ka hria.

 

Zaithiam chu an lar hma khawp mai a. Kan inngaihsan siak a, kan ngaisang lo ru viau lawi bawk a.TV-ah tute emaw an lang a, an zai a, an lam a. Aizawl khawpuiah chuan kan hre nghal fur. Tute emaw eng idol-ah emaw  an tel a, enga mah hmain an hawi deuh larh a, chuti ang deuh chuan kan chei ve a. Khawthlang hoin Celebrity an tih teh sek te chuan kan beng a lo thleng ve a, keini pawhin tutu te emaw chu, engtin tinemaw chuan kan chei bawl ve a. Chanchinbu-ah te an lang deuh reng a, nikhata an ha nawh zah thlengin kan ziak lang a. Chung mite chuan eng vak an tih ka hre lo. Eng function-ah emaw an zai a, music video an siam a, tihtur an hriat lohin Album. Chung te chu thla rei lo teah kan ngaithla peih lo zui a.

 

Thuziaktute, lemziak thiamte erawh chuan ngaihven an hlawh lo chhunzawm zel a. Lemziah te phei chu, thiam dang nei lote tihturah kan ngai deuh hial niin ka hria.

 

Art-ah rau rau chuan, lemzaih(painting), In sak (Architecture), milim siam(Sculpting) te hi khawvelin a ngaisang khawp mai a. Art ngaisang hnam reng reng an ding chhuak a, art lama sang hnam reng reng hnam ropui an ni thin. Kawng dang a sawi chuan, art ngaisang lo chu hnam changkang an ni ngai lo a, art ngai pawimawh lo hnam chu an ral thin.

 

Indus Valley Civilisation chu Architecture lamah te, Town planning lamah te an ropui em em a. Egypt ho Pyramid te chuan tun thlengin khawvel mak tih a la hlawh a. Greek ho art te chu an la zir a. China thiam thil hmasang ata an inrochun tawh pawh khawvelin a ngaisang dawn chauh. Indian ram hi art lamah a ropui em em a, art pilgrim tam tak an lo kal a, an tuihalna fah tur an hmu thin. Renaissance art ropui zia te, Mughal art san zia te chu, keini hi chuan kan ngaihtuah ngai lo.

 

Vincent Von Gogh-a kan hre lo a, ‘Sun Flower’ painting lah a thukna kan hmu thiam ve hek lo. Kan Museum-ah te chuan art gallery a la awm ve lo a. Lemziakte hi a man a to em em a ni tih te hi kan ngaihtuah ve ngai lo.

 

Hnam hnuk hi art-ah hian a inthlung ni tlat hian ka hria a. Lemziak kan hlut a, lemziak thiam te kan ngaihsan hun hunah chuan, kan ropui ve tan dawn chauhin ka ring a. Kan hmusit a nih ngat chuan kan tlachhia ang.

 

Lemziak ropuina kan hmuh thiam hunah kan moral te hi a dik dawn ni maite hian ka hria a. Chutih hunah chuan, thu leh hla  ziaktute pawh kan ngaisang ve tawh ang.

 

Lemziak thiam chu, tumahin a lemziak chu rawn hriatpui se su mah suh se, chu a  kut chhuakah chuan a lawmna a famkim tawh a. Chu chu art ropui bikna a ni. Lemziak chuan mihring nun hlimthla a tar lang a. Chu chu Art-in a tum ber a ni an ti.

 

Mizo naupangte pawh hian lemziah chu an ching ve thin. An zirlaiah an fail ang tih kan hlau a, an lemziah kan khap sak thin. Naupang tam zawk chu, lehkhathiam mi ropuiah kan chher chhuak zui chuang hlei lo a. Lemziak pawh chu an thiam zui ta chuang lo a, ngaihsanna chang pawh an hre zui meuh lo tawh zawk thin. Lemziak chang lo thil dang reng reng te pawh. Chu’ng mite chuan fa an nei ve leh ta zel a. Hmasawn zel aiin, mi tih dan, hnam dang nunphung la ve zelin kan hnung tawlh a. Kan chhung ril hi a hniam miau a, buai lo thei kan ni hlei nem! Artist te pawh han ngaisang chi zia zang kan ni lo.

 

Ram hruaitu atan pawh hian, Michael Angelo a hming te tal pawh hre ve, ‘The Creation Of Adam’ tihte a ziak a ni tih hre ve tal tu kan mamawh ni hian ka hre thin a. Chuti ang mi chuan kan ram hi tha takin an hruai thei ngeiin ka ring.

 

Louvre, Paris chu art lam thil dahkhawmna a ni a. Leonardo da vinci a kut chhuak ropui tak tak, ‘St. Anne, the virgin and child’, te, ‘Madonna of the Rocks’ te leh thil hlu dang tam tak dah a ni a. Dan Brown-a lehkhabu ‘Da Vinci Code’ pawh he hmun atang hian a intan a nih kha. Hei hi paris khaw ti ropuitu a ni. Paris Khaw ropuina dang leh ‘Eiffel Tower’ te hi Art huang chhunga mi a ni a. London khawpui te pawh, ‘St. Paul’s Cathedral’ vanga ngaihsan hlawh a ni pakhat a. Sir. Christopher Wrenn-a sulhnu ropui ber a ni a, London leh St. Paul’s biak in din chhung chu, Sir Wrenn-a hming pawh hi an sawi ve reng tawh dawn a ni.

 

Art hi hnam ti ropuitu a ni a. Zaithiamte kan ngaihsan tluk bawk a lemziak thiam te, thuziak mite kan ngaihsan a, chanchinbu-ah te an hming a lan kur ve ngiai nguai hunah chuan kan hnam hian hma a sawn ve dawn chauh ang, hmasawn dan dikin.

 

Keini chenna ni lo, hmun dangah te chuan Painter te, Writer te hi celebrity an ni a. An hlut hle. Chu’ng ngaihtuahna pu pha hnam te chu an ropui viau zel.

 

History thlir kir la, hnam ropuina chu ‘art’ a ni a, an boral zawh vek tawh hnu pawha kumhlun taka ding an sulhnu vangin khawvel hian a ngainep ngai lo. Van Gogh-a chuan a damchhungin lemziak pakhat chauh a hralh a. A thi a, khawvelin a  ngaisang tawlh tawlh a ni.

 

Mizote’n a man pawh nei mang lo hial tura kan ngaih fo Lemziak te hi chu a man chhiar sen loh an tih mai thin ang hi a ni a, mi hian an lei to ngam thin khawp mai.

 

Hnam dang khualzinte hi chuan an zinna rama lemziak pakhat tal hawn an tum thin a. Khasi ramah English pa  a zin a, khasi lemziak kha to takin a lei ngam tlat! Keini chuan a  a mange kan ti ang. Lemziak mai maia Patling han buai chu, kan ti em em ang.

 

Chu lai tak chu, kan hmuh thelh lai tak chu a ni! Lemziak mai maiah i buai tawh teh ang u.

 

Pathian zarah kan la tlangval ve tawk tawk zel a. Mi’n nula an han sawi pawh hian, lemziak an tuipui em tih hi ka ngaihtuah vat thin. Tu pawh, pa ho ve tak pawh ni se, lemziak a tui, ngaihsanna chang tal hria an nih chuan, mi changkang leh ngaihsan awm takah ka ngai nghal ngawt zel. Ka ti sualin ka ring lo.

 

Mi dang kan hre lo a nih pawhin Tlangrokhuma hmingte tal hi, thalai leh zualte hi chuan hria ila, te ka ti ve mai mai thin.

(2008 ka ziah tawh a ni)

Published by

admin

Ka hunawlah lehkha ka ziak thin.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *